Foetale groeirestrictie: klein vs. te klein

Foetale groeirestrictie is een zwangerschapscomplicatie waarbij de foetus onvoldoende groeit, vaak door placenta-insufficiëntie. De placenta levert dan te weinig voedingsstoffen en zuurstof. Dit kan leiden tot complicaties zoals zuurstoftekort of zelfs overlijden. Niet alle kleine baby’s zijn ongezond: sommigen zijn van nature klein maar gezond. Het is dus cruciaal om onderscheid te maken tussen klein en gezond en te klein door placenta-insufficiëntie. Alleen de laatste groep heeft namelijk baat bij extra controles en soms een eerdere geboorte.

Hoe maak je dat onderscheid?

In haar proefschrift beschrijft Mauritia methoden om het onderscheid tussen normaal klein en té klein beter te kunnen maken. Een belangrijk hulpmiddel om dit onderscheid te maken is Doppler-echografie. Mauritia’s onderzoek toont aan dat het combineren van het geschatte foetale gewicht en Dopplermetingen een effectieve methode blijkt om dit onderscheid beter te maken. Een model dat het geschatte foetale gewicht, maternale biomarkers (stoffen in het bloed van moeder) en de meest afwijkende Dopplermeting combineert, lijkt de beste voorspelling voor complicaties te bieden.

Wat betekent dit voor de praktijk?

Zo’n model kan helpen om gerichte beslissingen te nemen over het moment van bevalling. Bij foetussen met normale Dopplermetingen kan mogelijk worden gewacht tot 40 weken mits alle controles goed blijven. Dit geeft de baby de kans om verder te rijpen in de baarmoeder en vergroot de kans op een spontane, natuurlijke bevalling.

Belang van placenta-onderzoek na de geboorte

Daarnaast benadrukt haar onderzoek het belang van gestructureerd pathologisch onderzoek van de placenta na gecompliceerde zwangerschappen. Dit kan waardevolle inzichten bieden voor het beleid bij een volgende zwangerschap. De placenta is dus een waardevol orgaan dat ook na de bevalling van belang kan zijn.

Ook ontdekte zij dat Dopplermetingen worden beïnvloed door bepaalde hooggradige (ernstige) afwijkingen in de placenta, wat de waarde van Dopplermetingen verder onderstreept bij het onderscheiden van gezonde foetussen en foetussen met foetale groeirestrictie.

Tijdens de verdediging ontstond een inspirerende discussie met de opponenten. Het was een feestelijke afsluiting van haar tijd als PhD-student binnen onze onderzoeksgroep. Met de uitkomsten van dit proefschrift zetten we ons werk voort om de zorg voor de allerkleinsten verder te verbeteren.

Benieuwd naar de rest van de inhoud? Het hele proefschrift is te lezen via: The Placental Blueprint: Pathology and Fetal Growth Restriction – de research portal van de Rijksuniversiteit Groningen

Het bericht Mauritia Marijnen gepromoveerd verscheen eerst op tekleinebaby.nl.

Op dinsdagavond 14 november 2023 organiseren we weer samen met SCEM een webinar waarin we de belangrijkste recente wetenschappelijke publicaties samenvatten en interactief casuïstiek bespreken. 

In dit interactieve webinar belichten we naast de achtergronden van placenta-insufficiëntie de diagnostiek en het beleid op basis van recente wetenschappelijke vooruitgang. Met deze extra kennis kunnen verloskundig zorgverleners in eerste en tweede lijn wellicht nog verstandiger en genuanceerd omgaan met hoe foetale groeirestrictie (FGR) vast te stellen en wat wanneer te doen. Volledige duidelijkheid kunnen we u helaas nog niet geven. Maar we kunnen al wel weer meer dan een paar jaar geleden dankzij enkele nieuwe publicaties! Aan de hand van casuïstiek worden de laatste inzichten vertaald naar de dagelijkse praktijk. Ook is er ruim gelegenheid voor het stellen van uw vragen en het inbrengen van eigen casus!

Dinsdag 14 november 2023, online, 19.30 uur – 20.45 uur. Inschrijven kan via https://www.scem.nl/evenement/fields-3/2811-foetale-groeirestrictie-samen-letten-we-op-de-kleintjes.html. We heten u van harte welkom bij dit webinar!

Het bericht Webinar foetale groeirestrictie: ‘Samen letten we op de kleintjes’ verscheen eerst op tekleinebaby.nl.

In haar proefschrift wordt de impact en de complexiteit rondom het stellen van de diagnose late foetale groeirestrictie evenals de behandeling ervan beschreven. Late foetale groeirestrictie heeft grote maatschappelijke gevolgen door de geassocieerde nadelige uitkomsten, en het verhoogde risico op hart- en vaatziekten op latere leeftijd. Het adequaat opsporen van deze foetussen is uitdagend, omdat de symptomen bij een voldragen zwangerschap vaak subtiel zijn. Placenta gerelateerde foetale groeirestrictie komt voor in zowel ‘kleine’ kinderen als kinderen met een ‘normaal’ geboortegewicht. Klein (of juist groot) zijn voor de zwangerschapsduur betekent niet noodzakelijk ‘pathologie’, maar gaat wel gepaard met een hoger risico op nadelige uitkomsten. Tegelijkertijd is normaal van grootte voor de zwangerschapsduur geen garantie voor goede uitkomsten. De uitdaging voor het komende decennium ligt in het implementeren van ontwikkelde consensus definities en het evalueren van (nieuwe) placentamarkers om de identificatie van de foetus at risk in de voldragen periode te verbeteren. 

Het proefschrift is in het geheel in te zien via deze link.

Het bericht Stefanie Damhuis gepromoveerd! verscheen eerst op tekleinebaby.nl.

Het bericht Taart voor het Martini ziekenhuis, 500 inclusies in de CEPRA studie! verscheen eerst op tekleinebaby.nl.

Het congres was hartstikke goed bezocht. Bijna 200 verloskundigen, gynaecologen en echoscopisten (en een enkele kinderarts) waren aanwezig. Er was een dagvullend programma ontworpen dat alle aspecten van foetale groeirestrictie omvatte. In dit nieuwsbericht een verslag.

Sanne Gordijn legde het klinisch probleem nog eens helder uit. Viki Verfaille van de Beroepsvereniging Echoscopisten Nederland ging in op alle details van de echografische grootte-schatting van de foetus. Stefanie Damhuis, onze promovendus, besprak alle praktische handvatten van de verschillende Dopplermetingen die gedaan worden. Salwan Al-Nasiry (Maastricht UMC) besprak de huidige stand van zaken van het gebruik van biomarkers voor het opsporen van foetale groeirestrictie. Titia Lely daagde het publiek uit met een mooi verhaal over medicamenteuze strategie. Hoe kunnen we medicatie zodanig verpakken in nanopartikels dat deze niet transplacentair naar de baby gaan. Dan zou de medicatie alleen naar een specifiek doelorgaan kunnen gaan. Daardoor kunnen er minder bijwerkingen aan medicatie kleven. Bij Elisabeth Kooij konden we ons licht opsteken om te begrijpen hoe de diagnostiek na de geboorte gaat. Zij besprak mogelijkheden om de opsporing van foetale groeiproblematiek te verbeteren. Wessel Ganzevoort had vooraf een voorbeeldconsult opgenomen. Hij besprak aan de hand daarvan met de zaal hoe een consult met een patient/client eruit zou kunnen zien.

Na de lunch was het de tijd voor Professor Christoph Lees van Imperial College London. Hij gaf welbespraakt een allesomvattend overzicht van alle klinische behandelingen van foetale groeirestrictie. In de daaropvolgende sessie spraken Mieke Beentjes (KNOV) en Jeroen van Dillen (Radboud UMC) na elkaar. Zij vertelden over de huidige staat van de richtlijnen van KNOV en NVOG. Dit nodigde natuurlijk uit voor een interactieve zaal discussie. Het werd meteen weer duidelijk dat er veel behoefte is aan duidelijkheid en gemeenschappelijkheid tussen alle beroepsgroepen. De informatie uit deze sessie wordt zeker weer meegenomen bij de ontwikkeling van nieuwe richtlijnen.

De zaal was opvallend enthousiast en droeg met alle discussies en vragen enorm bij aan de leerzaamheid van de dag. Er was tijd voor lachen en voor serieuze discussies! Het publiek waardeerde het Symposium Foetale Groeirestrictie Anno 2022 ook cijfermatig goed, zo bleek uit de feedback!

Hartelijk dank aan alle sprekers, en de congresorganisatie SCEM. Dank vooral aan Lieke Szovan en Anita Seinen.

Het bericht Foetale Groeirestrictie anno 2022 symposium goed bezocht! verscheen eerst op tekleinebaby.nl.

Dit alledaags en belangrijk onderwerp bekijken we weer van alle praktische kanten zodat zorgverleners er goed geïnformeerd mee verder kunnen. Het symposium is zo een interactieve aanvulling op alle informatie die te vinden is via tekleinebaby.nl.

We hebben een line-up van enthousiaste sprekers, die vertellen over de diagnostiek en de behandeling, de aanpak voor en na de geboorte en het gebruik van de richtlijnen. En hoe leg je het uit aan je patiënt? En als klap op de vuurpijl een overzichtspresentatie door de eminente Christoph Lees. 

Geïnteresseerd? Je kunt de folder vinden via https://www.scem.nl/evenement/fields-3/2455-foetale-groeirestrictie-anno-2022.html en je daar ook inschrijven!

Het bericht 2 Juni 2022 dagsymposium ‘Foetale Groeirestrictie anno 2022’ verscheen eerst op tekleinebaby.nl.