Waarom wij gaan voor de Sterke Start Loop

Onze Stichting TeKleineBaby.nl heeft zich van harte aan dit initiatief verbonden! Een overleden kind voor de geboorte is verwoestend voor ouders, een last die mensen de rest van hun leven meedragen. Het is ook extreem frustrerend voor de zorgverleners, die dít voorkomen ook als centrale doel hebben. De gedachte dat we dat in sommige gevallen kunnen voorkomen door de kinderen met een slechter werkende placenta eerder op te sporen is wat mij drijft.

Doe je ook mee? Of ondersteun je op een andere manier?

We nodigen collega’s, patiënten, familie, vrienden en iedereen die zich betrokken voelt uit om mee te doen! Je kunt deelnemen aan het live evenement in Zevenhuizen of kiezen voor een thuisticket en in de week voorafgaand aan 15 november lopen waar en wanneer het jou uitkomt. De opbrengst komt ten goede aan wetenschappelijk onderzoek (van foetale groeirestrictie en alle andere oorzaken van KLEIN of VROEG), kangoeroezorg en ondersteuning van ouders van prematuur geboren baby’s.

Ga naar www.sterkestartloop.nl en loop mee, vorm een team of steun een deelnemer. Samen zorgen we voor de kleintjes!

Het bericht Samen in beweging voor de allerkleinsten bij de Sterke Start loop! verscheen eerst op tekleinebaby.nl.

In de oratie en het voorafgaande informatieve symposium stonden foetale groeirestrictie en de placenta centraal. De placenta is een fascinerend orgaan dat veel te weinig aandacht krijgt. Een belangrijke uiting van placentaire dysfunctie is foetale groeirestrictie – een aandoening die gepaard gaat met risico’s voor de foetus en dus grote onzekerheid voor ouders en zorgverleners. Veel waar deze website over gaat.

Zij sprak uit dat de risicoschatting op basis van “klein zijn” van een foetus zou moeten veranderen naar een risicoschatting op basis van kenmerken van “niet krijgen wat nodig is door placenta dysfunctie”. Innovaties zoals geavanceerde echografie, biomarkers, kunstmatige intelligentie en placentaonderzoek bieden nieuwe kansen om zorg verder te personaliseren.

Uiteindelijk draait goede verloskundige zorg altijd om mensen. Om samenwerking, vertrouwen, compassie en gezamenlijke besluitvorming. Ze sprak daarom ook de trots uit op de hechte samenwerking binnen haar regio en het eigen team van de Verloskunde van het UMCG: medische administratie, verloskundigen (1e en 2e lijn), verpleegkundigen, facilitaire medewerkers, gynaecologen, keukenmedewerkers, kraamzorg, arts-assistenten, echoscopisten, anesthesiologen, neonatologen, pathologen, onderzoekers, studenten en alle andere collega’s die zich dagelijks inzetten voor zwangeren, ouders en kinderen. En niet te vergeten de promovendi wiens bijdrage aan in de vorm van enthousiasme, kritische blik en gedrevenheid een enorme inspiratie vormen. En last but not least dank aan alle ouders en patiënten die bereid zijn hun ervaringen met ons te delen en deel te nemen aan onderzoek.

Op verzoek van Gordijn kon er door belangstellenden gedoneerd worden voor de Stichting TeKleineBaby.nl ten behoeve van onderzoek naar Foetale Groeirestrictie. Dit leverde ruime 3500 euro op. Dank aan allen. Samen zorgen we voor de kleintjes!

Het bericht Oratie Sanne Gordijn verscheen eerst op tekleinebaby.nl.

Moederkoekafwijkingen en schooluitkomsten bij 12-jarigen

Het eerste onderzoek toont aan dat afwijkingen in de moederkoek kunnen samenhangen met lagere schoolprestaties bij kinderen rond de 12 jaar (groep 8). Een specialist (patholoog) onderzoekt de moederkoek na de geboorte meestal alleen als daar een medische reden voor is. Voor dit onderzoek zijn de gegevens van 36.197 kinderen in Nederland geanalyseerd. Hiervoor werden drie grote databronnen gecombineerd:

• PALGA: voor het weefselonderzoek van de placenta.
• Perined: voor de gegevens over de zwangerschap en geboorte.
• Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS): voor de schoolgegevens.

Minder vaak een hoog schooladvies

De resultaten laten zien dat kinderen bij wie destijds één of meer afwijkingen in de moederkoek zijn gevonden, iets minder vaak een hoog schooladvies kregen. Dit was 49,9% tegenover 52,4% bij kinderen zonder afwijkingen. Uit de data blijkt dat een specifieke afwijking, genaamd maternale vasculaire malperfusie (MVM), samenhangt met lagere schooladviezen en lagere scores op de eindtoets van de basisschool. Bij MVM verloopt de doorbloeding van de moederkoek minder efficiënt, waardoor de baby in de baarmoeder minder zuurstof krijgt. Als een baby langere tijd minder zuurstof krijgt, kan dit invloed hebben op de hersenontwikkeling. Dit kan zich op latere leeftijd uiten in de schoolprestaties.

Moederkoekafwijkingen bij te klein geboren kinderen (SGA)

In het tweede onderzoek is gekeken naar afwijkingen in de moederkoek bij baby’s die te klein zijn geboren voor hun zwangerschapsduur. Dit wordt ook wel Small for Gestational Age (SGA) genoemd, waarbij het geboortegewicht onder het 10e percentiel ligt. In totaal zijn 51.028 zwangerschappen onderzocht, onderverdeeld in drie groepen:

1. Matig klein: geboortegewicht tussen het 3e en 10e percentiel.
2. Ernstig klein: geboortegewicht onder het 3e percentiel.
3. Stilgeboorte: zwangerschappen die eindigden in een stilgeboorte waarbij de baby te klein was (onder het 10e percentiel).

Complexe relatie in de klinische praktijk

Uit het onderzoek blijkt dat de placenta-afwijking MVM in alle drie de groepen het vaakst voorkwam. Dit werd nog vaker gezien bij ernstig kleine baby’s en bij zwangerschappen met hoge bloeddrukproblemen bij de moeder. Afwijkingen in de bloedvaten van de baby zelf (foetale vasculaire malperfusie) en combinaties van verschillende afwijkingen kwamen vaker voor bij de groep met stilgeboortes. Opvallend is dat de verschillen tussen matig kleine, ernstig kleine en overleden baby’s relatief klein waren. Dit laat zien dat de relatie tussen placenta-afwijkingen en de ontwikkeling van de baby tijdens de zwangerschap ingewikkeld is en niet altijd direct zichtbaar is in de klinische praktijk.

Geïnteresseerd in de volledige wetenschappelijke artikelen?

• Artikel 1 (Schoolprestaties): Placental maternal vascular malperfusion pathology is associated with decreased school performance at age 12
• Artikel 2 (Klein geboren kinderen): Underlying placental lesions in small for gestational age (SGA) subgroups: mild SGA, severe SGA, and stillbirth SGA: a cross-sectional data linkage study

Het bericht Nieuw onderzoek: wat is de invloed van placenta-afwijkingen op een kind? verscheen eerst op tekleinebaby.nl.

Dr Nuzhat Aziz woont en werkt in Hyderabad. Zij is een senior Consultant en Hoofd van de Afdeling Verloskunde van het Fernandez Hospital. Ze verzorgt zeer regelmatig lezingen door experts op allerlei vakgebeieden gerelateerd aan de Verloskunde. Dit begon klein als een grassroots-initiatief en is als een olievlek uitgebreid toen ze de vraag kreeg of anderen uit het land online mochten meedoen. Gemiddeld sluiten circa 400 mensen aan.

Bij de sessie over foetale groeirestrictie waren meer dan 500 mensen aanwezig. De levendige interactie die volgde op de presentatie toonde aan dat er enorme behoefte is om samen het syndroom beter te begrijpen en verantwoordelijk om te gaan met de situatie en de geboorte-interventies verstandig te timen, niet te vroeg, niet te laat.

De bijeenkomst is terug te luisteren via deze link.

Het bericht Webinar voor India verscheen eerst op tekleinebaby.nl.

De inaugurele rede, getiteld “Wanneer klein groots wordt“, vindt plaats van 16.15-17.00u in Aula van het Academiegebouw (Broerstraat 5), en is vrij toegankelijk voor geïnteresseerd. U bent van harte welkom! De oratie kan ook online gevolgd worden via de livestream.

Ter gelegenheid van de oratie van Sanne is, voorafgaand aan de inaugurele rede, een symposium georganiseerd waarin collega’s en promovendi van Sanne de aanwezigen een inkijkje zullen geven in de wereld van de “te kleine baby” en het onderzoek wat door Sanne samen met vele (internationale) collega’s gedaan wordt. Het symposium vindt plaats van 11.00-14.45u (inloop vanaf 10.30u) in Huize Maas (Vismarkt 52). Het programma van het symposium vindt u hieronder. Het symposium vormt een mooie inleiding op de inaugurele rede van Sanne, en is ook geschikt voor iedereen die zichzelf geen expert op het gebied van foetale groeirestrictie beschouwt. Accreditatie is aangevraagd (NVOG, V&VN, KNOV, BEN). 

Aanmelden voor oratie (uiterlijk één week van te voren): klik.

Aanmelden voor symposium: klik.

Het bericht ORATIE & SYMPOSIUM PROF. DR. S.J. GORDIJN verscheen eerst op tekleinebaby.nl.

Foetale groeirestrictie: klein vs. te klein

Foetale groeirestrictie is een zwangerschapscomplicatie waarbij de foetus onvoldoende groeit, vaak door placenta-insufficiëntie. De placenta levert dan te weinig voedingsstoffen en zuurstof. Dit kan leiden tot complicaties zoals zuurstoftekort of zelfs overlijden. Niet alle kleine baby’s zijn ongezond: sommigen zijn van nature klein maar gezond. Het is dus cruciaal om onderscheid te maken tussen klein en gezond en te klein door placenta-insufficiëntie. Alleen de laatste groep heeft namelijk baat bij extra controles en soms een eerdere geboorte.

Hoe maak je dat onderscheid?

In haar proefschrift beschrijft Mauritia methoden om het onderscheid tussen normaal klein en té klein beter te kunnen maken. Een belangrijk hulpmiddel om dit onderscheid te maken is Doppler-echografie. Mauritia’s onderzoek toont aan dat het combineren van het geschatte foetale gewicht en Dopplermetingen een effectieve methode blijkt om dit onderscheid beter te maken. Een model dat het geschatte foetale gewicht, maternale biomarkers (stoffen in het bloed van moeder) en de meest afwijkende Dopplermeting combineert, lijkt de beste voorspelling voor complicaties te bieden.

Wat betekent dit voor de praktijk?

Zo’n model kan helpen om gerichte beslissingen te nemen over het moment van bevalling. Bij foetussen met normale Dopplermetingen kan mogelijk worden gewacht tot 40 weken mits alle controles goed blijven. Dit geeft de baby de kans om verder te rijpen in de baarmoeder en vergroot de kans op een spontane, natuurlijke bevalling.

Belang van placenta-onderzoek na de geboorte

Daarnaast benadrukt haar onderzoek het belang van gestructureerd pathologisch onderzoek van de placenta na gecompliceerde zwangerschappen. Dit kan waardevolle inzichten bieden voor het beleid bij een volgende zwangerschap. De placenta is dus een waardevol orgaan dat ook na de bevalling van belang kan zijn.

Ook ontdekte zij dat Dopplermetingen worden beïnvloed door bepaalde hooggradige (ernstige) afwijkingen in de placenta, wat de waarde van Dopplermetingen verder onderstreept bij het onderscheiden van gezonde foetussen en foetussen met foetale groeirestrictie.

Tijdens de verdediging ontstond een inspirerende discussie met de opponenten. Het was een feestelijke afsluiting van haar tijd als PhD-student binnen onze onderzoeksgroep. Met de uitkomsten van dit proefschrift zetten we ons werk voort om de zorg voor de allerkleinsten verder te verbeteren.

Benieuwd naar de rest van de inhoud? Het hele proefschrift is te lezen via: The Placental Blueprint: Pathology and Fetal Growth Restriction – de research portal van de Rijksuniversiteit Groningen

Het bericht Mauritia Marijnen gepromoveerd verscheen eerst op tekleinebaby.nl.

Wat betekent dit?

Tijdens de zwangerschap kan de placenta soms minder goed werken. Dit kan ervoor zorgen dat de baby minder goed groeit of te weinig zuurstof krijgt. Dit noemen we foetale groeirestrictie. Door beter onderzoek en nieuwe inzichten kunnen artsen deze problemen eerder herkennen en de juiste zorg bieden.

Samen werken aan betere zorg

Deze benoeming is het resultaat van jarenlange samenwerking met veel betrokken mensen: promovendi, onderzoekers, verpleegkundigen, collega’s in de zorg en vertegenwoordigers van patiënten. Samen zetten zij zich in voor betere zorg tijdens een zwangerschap met complicaties.

Wat is het doel?

Prof. Sanne Gordijn wil zich de komende jaren richten op het beter herkennen van baby’s die lijden aan een aandoening van de placenta. Ook als de baby niet te klein is, kan er toch iets aan de hand zijn. Door dit op tijd te ontdekken, kunnen artsen sneller en beter behandelen. Zo krijgen moeder en kind de zorg die ze nodig hebben.

Het bericht Sanne Gordijn benoemd tot hoogleraar verloskunde: focus op placenta en foetale groei verscheen eerst op tekleinebaby.nl.

Wat onderzochten we?

Tijdens de zwangerschap voelen veel vrouwen hun baby minder bewegen, vooral aan het einde van de zwangerschap. Dit komt vaak voor en is meestal onschuldig. Maar soms kan het wijzen op problemen met de placenta of een tekort aan zuurstof voor de baby.

In deze studie onderzochten we of een speciale meting – de cerebroplacentaire ratio (CPR) – kan helpen om beter te bepalen of er actie nodig is. De CPR laat zien hoe goed de bloedstroom naar de hersenen en de placenta is. Een lage waarde kan een teken zijn dat de baby zich aanpast aan een minder goede doorbloeding.

Hoe verliep het onderzoek?

De studie werd uitgevoerd in 22 ziekenhuizen in Nederland en één in Australië. In totaal deden 1815 zwangere vrouwen mee die hun baby minder voelden bewegen, maar waarbij de baby niet te klein was. De vrouwen werden verdeeld in twee groepen:

• Eén groep kreeg zorg op basis van de CPR-uitslag.
• De andere groep kreeg de gebruikelijke zorg zonder deze meting.

Wat zijn de resultaten?

De groep waarbij de CPR-meting werd gebruikt, had minder complicaties rond de geboorte. Dit betekent dat de baby’s in deze groep gemiddeld gezonder ter wereld kwamen. Ook zagen we een positieve trend in de gezondheid van de moeders, al was dit verschil niet groot genoeg om zeker te zijn dat het door de CPR kwam.
🔸 Patiënten bij wie beleid werd gemaakt op basis van de CPR toonde betere perinatale uitkomsten dan degenen die de gebruikelijke zorg kregen: 99 (11,6%) van de 853 vs. 127 (15,3%) (RR 0,76; 95% CI, 0,58–0,99).
🔸 Het ‘number needed to screen’ (NNS) was 27 om één samengesteld primaire uitkomst te voorkomen.
🔸 Maternale uitkomsten lieten een positieve trend zien ten gunste van CPR-gebaseerd beleid, hoewel dit niet statistisch significant was.
🔸 De prevalentie van afwijkende CPR-waarden was over het algemeen laag.

Wat betekent dit voor patiënten?

Deze studie laat zien dat het meten van de CPR bij verminderde kindsbewegingen kan helpen om betere beslissingen te nemen. Artsen kunnen zo beter inschatten of er reden is tot zorgen, of dat alles in orde is. Dit zorgt voor betere en veiligere zorg voor moeder en kind.

De beroepsvereniging voor verloskundigen en gynaecologen gaat de richtlijn over verminderde kindsbewegingen binnenkort aanpassen op basis van deze resultaten.

Wie voerde het onderzoek uit?

De studie werd geleid door het UMCG, in samenwerking met Amsterdam UMC en het NVOG Consortium 2.0. We danken alle deelnemende ziekenhuizen, patiëntenorganisaties zoals Care4Neo en de Hellp Stichting, en de financier ZonMw. Ook een speciaal dankwoord aan Cycling for Frederik voor hun steun.

Het bericht CEPRA-studie gepubliceerd in The Lancet OG&WH! verscheen eerst op tekleinebaby.nl.

De website ondersteunt het FGR PODS-programma, waarvoor Wessel Ganzevoort een ERC Consolidator Grant heeft ontvangen. FGR PODS richt zich op het beter timen van de geboorte bij vroegtijdige ernstige foetale groeirestrictie door te zoeken naar nieuwe biomarkers in het bloed van de moeder en in metingen van de foetale hartslag. Daarom bevat de pagina voor professionals gedetailleerde informatie over de aandoening en uitgebreide details over de SAVE FGR-studie, die de basis vormt voor het FGR PODS-programma. De patiëntenpagina bevat geschreven uitleg, animaties, video’s en antwoorden op veelgestelde vragen. 

Onze website is geschreven in het Engels, maar dankzij onze plugins is de site ook toegankelijk in het Deens, Nederlands en Frans, en binnenkort ook in het Pools (of elke andere taal waar veel vraag naar is). Speciale dank aan onze native speakers voor het doorlezen en goedkeuren van de vertalingen.

We zijn ontzettend dankbaar voor de adviezen over vorm en inhoud van de patiëntenorganisaties Care4Neo (Silvia Obermann) en de Hellpstichting (Kim Vandenauweele).

Het bericht fetalgrowthrestriction.com online! verscheen eerst op tekleinebaby.nl.

In haar proefschrift wordt de complexiteit rondom het stellen van de diagnose foetale groeirestrictie. Vaak wordt de tiende percentiel gebruikt als grens voor wat klein is. In absolute zin treden de meeste complicaties echter op bij foetussen boven de tiende percentiel. Factoren zoals onnauwkeurigheid van echo’s bemoeilijken verder de herkenning van foetale groeirestrictie.

In het proefschrift komt screening en diagnostiek bij laag- en hoogrisico populaties aan de orde.  Hester concludeerde dat in de risicoanalyse van foetale groeirestrictie het belangrijk is om alle beschikbare variabelen mee te nemen. Alleen naar de grootte van de foetus kijken is te weinig onderscheidend. Foetale grootte die binnen de normaalwaarden valt sluit groeirestrictie niet uit. Toekomstig onderzoek moet ook specifiek op deze groep gericht zijn.

De opponenten waren lovend over de inhoud van het proefschrift. Volgens een van hen zou het in ieders kast moeten staan als naslagwerk om eens terug te lezen hoe het nou allemaal ook weer zat met foetale groeirestrictie! Het proefschrift is hier te vinden: Prediction and diagnosis of fetal growth restriction in low- and high-risk populations – the University of Groningen research portal

Het bericht Hester Kamphof gepromoveerd! verscheen eerst op tekleinebaby.nl.